Su Molasının Kökeni Adana'da 20 Yıl Öncesine Dayanıyor
Adana'da başlatılan deneysel maçlar, futbolda su molası uygulamasının öncüsü oldu.
Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Sağlıklı Yaşam ve Spor Bilimleri Merkezi Müdürü Prof. Dr. Sadi Kurdak, 2006 yılında futbol maçlarında yüksek sıcaklığa bağlı ani ölümlerin önlenmesi amacıyla bir proje geliştirdi. Kurdak, müsabakalarda su molası verilmesi gerektiğini düşünerek, dönemin Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Sağlık Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Mehmet Binnet ve Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gülfem Ersöz'ün desteğiyle çalışmalara başladı.
Proje kapsamında 2007 yılının nisan, haziran ve temmuz aylarında Adana'daki Muharrem Güler Stadı'nda deneysel maçlar oynandı. Bu maçlarda ÇÜ ile Ankara Üniversitesi futbolcularının katettiği mesafe, vücut sıcaklıklarındaki artış ve kaybettikleri su ile tuz miktarı ölçüldü. Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA), Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA) ve TFF uzmanlarının katılımıyla gerçekleştirilen bu çalışmalar, 2008'de 5 Ocak Fatih Terim Stadı'nda sürdürüldü.
Elde edilen veriler, sıcak havada oynanan maçların futbolcuların sağlığı açısından risk oluşturduğunu ve su molası verilmesinin sporcuları rahatlattığını ortaya koydu. Bu proje, müsabakalarda su molası uygulamasına geçilmesinin bilimsel altyapılarından birini oluşturdu. Prof. Dr. Kurdak, deneysel maçların sıcak havanın futbolcular üzerindeki etkisini ayrıntılı inceleme fırsatı sunduğunu belirtti.
Bir futbolcunun maç sırasında vücudunun 3 litreye yakın su kaybedebildiğini dile getiren Kurdak, "Su molası önlemi alınan maçlarda futbolcular biraz daha serinliyor, su kaybı daha aza iniyordu. Bu minimal değişiklikler, futbolcuları güvenli tarafa yaklaştırıyordu" dedi. Ayrıca, "Yerel olarak başlayan proje, 2008'de bu kez FIFA'nın desteğiyle devam etmiş ve sonuçta su molası dünyada futbol kuralları içerisinde yerini almıştır" ifadelerini kullandı.
Adana'da kısıtlı imkanlar ve portatif düzeneklerle yapılan bilimsel çalışmalara FIFA ve UEFA'nın da uzman gönderdiğini vurgulayan Kurdak, "O maçlardaki deneysel kurgunun kalitesi, bu projenin devamlılığını sağlamıştır. Projenin benim için en önemli kısmı, uygulandığı dönemde futbolcu sağlığına katkı sağlamasıdır" diye konuştu. Kurdak, su molasının ıl amacının 30 dereceyi geçen sıcaklıklarda futbolcunun sağlığını korumak olduğunu, Amerika'daki uygulamaların ise ekonomik kaygılarla yapıldığını ve kendi anlayışının gerçek sıcak hava koşullarında sağlığı korumak olduğunu sözlerine ekledi.