Türk basketbolunun rekorları ve unutulmazları

Basketbol Süper Ligi, yarın başlayacak 61. sezonu öncesinde geride kalan 60 sezonun rekorlarını ve ilklerini gündeme getiriyor. Lig tarihinde başantrenörlerden oyunculara, kulüplerden milli yıldızlara kadar pek çok isim unutulmaz başarılara imza attı.

A Milli Erkek Basketbol Takımı'nın başantrenörü Ergin Ataman, Türk basketbol tarihine geçen isimlerin başında geliyor. Efes Pilsen (Anadolu Efes), Beşiktaş Milangaz ve Galatasaray Medical Park ile şampiyonluk yaşayan Ataman, ligde 3 farklı takımla ipi göğüsleyen ilk ve tek başantrenör oldu. Avrupa'da profesyonel liglerde takım çalıştıran ilk Türk başantrenör unvanını da taşıyan Ataman, "Üç büyükler"den Beşiktaş ve Galatasaray ile şampiyonluk kazanan ilk başantrenör olarak da kayıtlara geçti.

Ataman, Anadolu Efes ile 2020-2021 ve 2021-2022 sezonlarında EuroLeague'de mutlu sona ulaşarak bu organizasyonda şampiyonluk yaşayan ilk ve tek Türk başantrenör oldu. 2001-2002 sezonunda çalıştırdığı Montepaschi Siena'ya ilk sezonunda Avrupa Raimundo Saporta Kupası'nı kazandıran Ataman, bu kupayı kaldıran ilk ve tek Türk başantrenör olarak tarihe geçti. Üç sezon görev yaptığı Panathinaikos ile hem EuroLeague'de hem de Yunanistan ligi ve kupasında şampiyonluk yaşayan Ataman, bir Avrupa takımıyla EuroLeague kupasını kaldıran ilk Türk başantrenör unvanını elde etti ve Yunanistan Ligi'nde şampiyonluk kazanan ilk Türk başantrenör oldu.

Türk basketbolunun en önemli yıldızlarından Erman Kunter, bir maçta en fazla skor üreten oyuncu unvanını elinde bulunduruyor. Fenerbahçe formasıyla 1988'de sarı-lacivertlilerin Hilalspor'u 175-101 yendiği maçta 153 sayı atan Kunter, ilk yarıda kaydettiği 81 sayıyla da bir devrede en fazla sayı üreten basketbolcu olarak kayıtlara geçti. Kunter, 2009-2010 sezonunda Cholet'yi Fransa Ligi'nde şampiyonluğa taşıyarak yabancı bir takımın başında lig şampiyonluğu yaşayan ilk Türk başantrenör oldu.

Beşiktaşlı Hüdai Budanur ise kırılması güç bir rekoru elinde tutuyor. 1957 yılında İstanbul Spor ve Sergi Sarayı'nda yapılan İstanbul Ligi maçında Beşiktaş, İstanbul Karagücü'nü 110-56 yenerken Budanur, siyah-beyazlıların 110 sayısını tek başına kaydetti.

Kulüpler düzeyinde Anadolu Efes, 1995-1996 sezonunda Avrupa Radivoj Koraç Kupası'nı müzesine götürerek Avrupa'da şampiyonluk yaşayan ilk Türk takımı oldu. 2011-2012 sezonunda ismini Anadolu Efes olarak değiştiren lacivert-beyazlılar, EuroLeague'de üst üste iki kez şampiyonluk kupasını kaldıran ilk Türk ekibi olarak da tarihe geçti. Anadolu Efes ayrıca Avrupa kupalarında finale çıkan ilk Türk temsilcisi konumunda bulunuyor; 1993 yılında Avrupa Kulüpler Kupası finalinde Torino'da Yunanistan temsilcisi Aris'e 50-48 yenilerek ikincilikle yetindi.

Fenerbahçe, Sırp başantrenör Zeljko Obradovic yönetiminde 2016-2017 sezonunda EuroLeague finalinde Olympiakos'u 80-64 yenerek Avrupa'nın kulüpler düzeyindeki en büyük kupasını müzesine götüren ilk Türk takımı oldu. Sarı-lacivertliler, 2024-2025 sezonunda Litvanyalı başantrenör Sarunas Jasikevicius yönetiminde EuroLeague'de şampiyonluğa ulaşarak kupayı ikinci kez müzesine götürdü.

Fenerbahçe, NBA temsilcisini yenen ilk Türk takımı olarak da kayıtlara geçti. "NBA Europe Live 2012" kapsamında 5 Ekim 2012'de Ülker Spor ve Etkinlik Salonu'nda ağırladığı Boston Celtics'i 97-91 mağlup eden sarı-lacivertliler, ABD'de bir NBA ekibine üstünlük kuran ilk Türk takımı unvanını da aldı; Avrupa Ligi Basketbol Dünya Turu 2015 kapsamında New York'taki Barclays Center'da 6 Ekim 2015'te karşılaştığı Brooklyn Nets'i 101-96 yendi.

Mirsad Türkcan, Amerikan Basketbol Ligi'nde (NBA) oynayan ilk Türk basketbolcu olarak tarihe geçti. 1998 yılında ilk kez Houston Rockets'a transfer olan Mirsad, NBA'de fazla forma şansı bulamadı. 2001-2002 sezonunda CSKA Moskova'da forma giyen Türkcan, EuroLeague normal sezonunda En Değerli Oyuncu (MVP) seçilen ilk Türk basketbolcu oldu. Fenerbahçe Ülker'in 3 Ocak 2008'de deplasmanda İtalya'nın Lottomatica Roma ile yaptığı maçta bin ribaunt barajını aşan Mirsad, Avrupa Ligi tarihine geçti.

NBA'de en fazla forma giyen Türk basketbolcu Hidayet Türkoğlu oldu. Sacramento Kings tarafından 2000 yılında draft edilen Türkoğlu, 15 yıl boyunca NBA'de görev yaptı. Kariyerinde 6 takımın formasını giyen Türkoğlu, normal sezonda 997 (571'i ilk beş), play-off'larda ise 109 maça çıktı.

Detroit Pistons ile 2003-2004 sezonunda şampiyonluk sevinci yaşayan Mehmet Okur, NBA'de bu başarıya ulaşan ilk Türk oyuncu oldu. Okur ayrıca Batı Konferansı'nda All-Star seçilen ancak sakatlığı nedeniyle oynayamayan Allen Iverson'ın yerine kadroya girerek NBA tarihinde All-Star maçına çıkan ilk Türk olarak adını yazdırdı. Las Vegas'taki Thomas Mack Arena'da 18 Şubat 2007'de yapılan müsabakada Okur, süre bulduğu 14 dakika 43 saniyede 4 sayı attı, 2 ribaunt aldı ve bir asist yaptı.

Alperen Şengün, NBA'de üst üste iki kez All-Star seçilen ilk Türk olarak tarihe geçti. 24 yaşındaki milli basketbolcu, 17 Şubat 2025'te ABD'nin San Francisco şehrindeki Chase Center'ın ev sahipliği yaptığı All-Star maçında 4 dakika süre alırken 4 sayı ve 1 ribaunt üretti. Mehmet Okur'un ardından 18 yıl sonra bu başarıyı yakalayan Alperen, 2026'da da All-Star seçilme onuruna erişti ve organizasyonun değişen formatında 16 Şubat 2026'da Dünya Karması ile iki müsabakaya çıktı.

Basketbol Süper Ligi, 61. sezonuyla Türk basketbolunun bu birikimini yeni bir yıla taşıyacak. Ligde 60 sezonda biriken rekorlar, yeni sezonda kırılmayı bekleyen hedefler olarak tarihteki yerini koruyor.